DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA ĐỀN TRUNG ĐÔ XÃ BẢO NHAI
Lượt xem: 39

Nằm cách trung tâm huyện Bắc Hà 20 km theo hướng Tây nam, cách tỉnh lộ 153 khoảng 2 km, Đền Trung Đô được xây dựng vào cuối thế kỷ 18, thờ Gia quốc công Vũ Văn Mật và tướng Hoàng Vn Thùng người có công lao to lớn trong việc lãnh đạo nhân dân kiên trì bám trụ, xây thành, đắp lũy chống lại thế lực nhà Mạc ở vùng Tây Bắc của Tổ quốc. Trong “Kiến văn Tiểu Lục” của Lê Quý Đôn đã viết; “... ở vùng Ngọc Uyển (tức là Trung Đô, Bảo Nhai và vùng phụ cận bây giờ) Vũ Văn Mật đã cho xây thành, đắp lũy để chống Nhà mạc ngót 20 năm...” tiếp đó tướng quân Hoàng Vần Thùng kế tục sự nghiệp. Để tướng nhớ công ơn của các vị tiền nhân đã có công với vùng đất này, nhân dân đã lập đền thờ. Cách đền khoảng 2 km về hướng bắc là dấu tích thành cổ Trung Đô hiện nay còn một dải lũy xếp bằng đất đá cao gần 2m bao bọc lấy một quả đồi bên suối Nậm Thi. Cũng tại vùng đất này, năm 1989, một người dân trong làng khi cày nương đã đào được khẩu súng thần công, nặng trên 300kg, dài 8m, hiện nay đang được trưng bày tại bảo tàng tỉnh Lào Cai. 

Tòa nhà đại bái đền Trung Đô

 

Ban thờ Công đồng

Ngay trong khu rừng cấm sau Đền, có 1 tấm bia cao gần 2m bằng đá trắng, tương truyền đó là nơi tập trung binh lính tuyên thệ trước khi ra trận: “quyết tử với kẻ thù” hiện trên bia vẫn còn 4 vết chém thề của tướng chỉ huy. Ở bên trái cách đền khoảng 30 m, trong khu rừng cấm có một ngôi mộ đôi tương truyền đó là ngôi mộ của hai vợ chồng tướng quân Hoàng Vần Thùng. Saukhi gia quốc công Vũ Văn Mật rút quân về xuôi, Hoàng Vần Thùng được phong làm đại tướng quân, toàn quyền chỉ huy vùng Trung Đô các cụ già kể lại rằng ông Hoàng Vần Thùng là tướng thân tín của Gia quốc công Vũ Văn Mật người tài giỏi, có sức khoẻ hơn người, đã rút được cây gươm thần từ tảng đá lớn giữa thác Ếch được thần Ếch canh giữ (nơi thủy điện Nậm Lúc ngày nay), từ đó được phong làm tướng quân, ông đã có công lao to lớn trong việc chống giặc ngoại xâm và thổ phỉ, sau này trong một trận đánh giặc phương bắc, mặc dù chiến đấu hết sức dũng cảm song thế giặc quá mạnh, quân của ông bị  thua. Quyết không để lọt vào tay giặc, ông cùng vợ đã quyên sinh ngay sau khu Đền. Những binh lính còn sống sót và dân làng đã đắp đất vào nơi ông bà mất, sau này mối xông lên thành gò lớn. Ngày trước, gò chia đôi rõ rệt, dần dần thành một. Hiện truyền thuyết về ông Thùng vẫn được nhân dân nơi đây lưu giữ, truyền tụng.

Phần mộ của 2 vợ chồng tướng quân Hoàng Vần Thùng

 
 

 

Phiến đá thề phía sau đền

         Bên cạnh đó Trung Đô còn các danh lam, di tích như cây gạo Nàng Niến, hòn đá thề, ao chúa bầu... với các tục truyền gắn với lịch sử vùng đất Trung Đô. Trải qua thời gian, ngôi Đền bị tàn phá, chỉ còn 28 viên đá tảng kê chân cột đền được chạm khắc hình họa như người, vượn, chim công, kỳ lân... với những đường nét hết sức tinh vi, độc đáo, bên cạnh đó còn có 04 viên gạch nung trang trí hoa văn đẹp mắt và 20 bát hương sứ. Đây là những cổ vật vô giá có niên đại từ thế kỷ 18.

Sau khi được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia vào ngày 22/8/2008, đền Trung Đô đã được trùng tu tôn tạo gắn với quy hoạch phát triển làng du lịch cộng đồng Trung Đô, tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc Tày nơi đây là du lịch phát triển kinh tế hộ gia đình. Đến năm 2017 đền Trung Đô lại được đầu tư tôn tạo lần 2, khu nhà chính được lựa chọn phương án làm bê tông giả gỗ do khu vực này thường xuyên bị mối xông các hạng mục nâng cấp nhà tả, hữu vu, lát sân gạch và đường vào ao sen phía sau đền. Đền Trung Đô có 02 lễ hội chính hàng năm cứ vào dịp rằm tháng giêng nhân dân trong thôn lại tổ chức Lễ hội Xuống đồng tại khu vực sân trước đền và rằm tháng 7 âm lịch nhân dân và du khách lại nô nức kéo về dự lễ khao quân hội đền. Đền Trung Đô không chỉ là dấu tích về lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam mà còn là nơi sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân trong vùng và điểm du lịch hấp dẫn đối với nhân dân và du khách./.

Công Huân

 

Tin tức
Đăng nhập
Designed by VNPT
Thống kê truy cập
  • Đang online: 18
  • Hôm nay: 132
  • Trong tuần: 1,960
  • Tất cả: 829,846